|
RÜZGARA
ÖZGÜ TANIMLAR
Rüzgar hızı
Rüzgar dağılımı (frekansı)
Rüzgar türbülansı (girdabı)
Rüzgar hamlesi (gust)
Rüzgar yönü
Rüzgar gücü yoğunluluğu
1.
Rüzgar hızının kısa periyot değişkenliği: rüzgar hızı
çok küçük periyotlarla daima değişen dalga özelliği göstermektedir. Değişmenin
büyüklüğünün nasıl olduğu hem havaya hem de yüzey koşulları ve
engellere bağlıdır.
2.
Günlük rüzgar değişimi: Yer küredeki bir çok yerde, gündüzler
gecelerden daha rüzgarlıdır. Bunun
asıl nedeni deniz yüzeyi ve kara
yüzeyi arasındaki sıcaklık farkının gündüz geceden daha fazla olmasıdır.
Bu durum, enerjinin gündüz geceden daha fazla üretilmesi ve tüketilmesinden
dolayı önemli bir üstünlük sağlar.
3.
Rüzgarın yıllık Değişimi: Rüzgarın yıldan yıla değişimi %10-20 arasındadır. Danimarka da bu oran 19 yıl boyunca yaklaşık
%9-10 arasında gözetlenmektedir.
Rüzgar hızlanması (tepe etkisi): Arazide türbinleri
en iyi yerleştirilecek yer, hakim tepe ve sırtlarıdır. Bu durumu arazide
baskın rüzgar yönü açısından olabildiğince üstünlük sağlar. Ayıca,
tepelerde rüzgar hızları, çevre arazilerden genellikle yüksektir. Tepenin
rüzgarlı yanı ile kıyaslandığında, hava tepeye ulaşır ve tekrar
dağılarak rüzgarsız yamaçtan alçak basınca doğru hareket eder. Düzgün
ve pürüzsüz olmayan tepelerde yüksek rüzgar hızı üstünlüğüne karşın
türbülans önemli bir olumsuzluk oluşturur.
Rüzgara Tünel Etkisi: Daha çok binalar arasında veya dar dağ geçitlerinde
bu etkiye rastlanır. Hava, bina veya dağların rüzgarlı yanlarında sıkışır;
rüzgar hızı belirgin bir oranda artar. Buna tünel etkisi denir. Rüzgar hızı
açık arazide 6 m/s ise doğal tünel etkisi nedeniyle 9 m/s ye ulaşabilir. Bu tür
yerlerde rüzgar türbünü yerleşimi çok
iyi bir yöntemdir. Bununla birlikte dikkatli olunması gerekir. Eğer siteyi çevreleyen arızi çokdüz değilse, bu durumda tepeler çok kaba
ve pürüzlü ise, çok türbülanslı bir
ortam oluşur. Ve her yönde çok hızlı değişiklikler olur. Bu durumda rüzgarında
fazla olma avantajı türbülans yüzünden tümüyle ortadan kalkar. Türbülans,
türbinde bozulma ve yıpranma etkisi yaratır.
|

|
|
Tepede Rüzgar |
Rüzgar türbülansı
(girdabı): çok engebeli ve pürüzlü arazilerde binalar, ağaçlar gibi
engeller çok fazla türbülans yaratır. Türbülans, düzenli olmayan rüzgar
akışıdır. Bu akış çevrede dönme
ve vorteks yaratır.Türbülans, rüzgar türbününde, rüzgardan enerji üretim
verimliliğini azaltır. Türbülans, türbünde yıpranma hasarlanma ve
bozulmalara neden olur. Kulelerin genellikle yüksek yapılmasının bir nedeni,
hem türbülanstan kaçınmak hem de yüksek rüzgardan daha çok yararlanıp
daha çok elektrik üretmektir. Düşük türbülans yoğunluğu, rüzgar türbünleri
için daha fazla ömür sağlar. Denizlerde türbülans karadan daha azdır bu
nedenle denize kurulan türbünler karaya kurulanlardan daha uzun ömürlüdür.
|

|
|
Engelde (bina) türbülans etkisi |
|